OVER MONGOLIE

Mongolië is een enorm groot land (bijna 40 keer zo groot als Nederland) met bossen, bergen, gletsjers en meren in het noorden, uitgestrekte steppen in het midden en de droge Gobi woestijn in het zuiden. Het grenst o.a. aan Rusland en China.

Mongolië is de droom van veel avonturiers. De prachtige landschappen, de nomaden op paarden en de legenden van Mongolen die de laatste 800 jaar de strijd aangingen met hun buren, denk aan Genghis Khan.
Vrij snel nadat de beroemde dinosaurus-onderzoeker Roy Chapman Andrews Mongolië bezocht rond 1920, werden de deuren van Mongolië voor vrijwel de rest van de eeuw gesloten. Pas toen het communisme viel en democratie en vrije markt economie hun intrede deden, werd de weg vrijgemaakt voor andere avonturiers die Mongolië wilden ontdekken.

Veel toeristen komen voor het Naadam festival, een jaarlijks sportevenement van twee dagen in juli. Al het leven concentreert zich dan rond het festival, waar nomaden uit het hele land naartoe trekken. Maar het echte avontuur begint pas waar de wegen eindigen: op de eindeloze vlakten van Mongolië waar miljoenen wilde dieren leven en ook nomaden met hun vee rondtrekken. Drie of vier keer per jaar pakken zij al hun bezittingen op kamelen en paarden en trekken zij naar waar het gras het groenst is. Het leven is hard, de winter is lang en de lente is de periode waarin de zwakkeren sterven, omdat de voorraden zijn uitgeput en er nog geen nieuw voedsel is. Desondanks, of juist daarom, is de Mongoolse gastvrijheid legendarisch en een bezoek aan een 'ger' (de tent waarin de nomaden leven) blijft altijd in je herinnering.

Mongolië, het land van de blauwe luchten (wat wil je met 260 dagen per jaar zonneschijn), is een prachtig land met spectaculaire vergezichten en lichtinvallen en een boeiende traditionele cultuur. Het is één van de laatste authentieke plaatsen in Azië.


OVER DE GOBI-WOESTIJN

De Gobi-woestijn beslaat eenderde van de oppervlakte van Mongolië. Uit fossielen blijkt dat de Gobi-woestijn vroeger deel van een zee was. Anders dan je zou verwachten bestaat de Gobi-woestijn voor slechts 3% uit zand en duinen. Het is vooral een stenige, heuvelachtige vlakte met hier en daar begroeiing, maar nauwelijks bomen. De Gobi-woestijn is een gebied van extremen. Eens in de twee of drie jaar valt er regen van betekenis. In de zomer kan het overdag meer dan 40 graden Celsius zijn en 's winters zakt de temperatuur tot -40 graden Celsius. Het temperatuurverschil tussen overdag en 's nachts is regelmatig wel 30 graden. De stof- en zandstormen in het voorjaar zijn berucht. Het gevaar van watertekort ligt altijd op de loer. De Gobi-woestijn is nauwelijks bewoond, maar een ger is meestal het teken dat er een bron in de buurt is. De Gobi-woestijn behoort tot de minst bewoonde gebieden op aarde, met minder dan 0,5 inwoner per vierkante kilometer. Daarentegen is er wel veel wild te zien.
Wegen zijn er niet in de Gobi-woestijn, slechts sporen van voertuigen die je voorgegaan zijn. Kompas of GPS zijn voor niet-nomaden dan ook onontbeerlijk. Pech onderweg kan dodelijk zijn. Het is dus essentieel goed voorbereid te zijn en met voldoende voedsel, water en brandstof op weg te gaan.

Bekijk de landkaarten.


CIJFERS

Officiële naam: Mongoolse Republiek
Hoofdstad: Ulaanbaatar (verschillende schrijfwijzen worden gehanteerd)

Oppervlakte: 1.566.500 vierkante kilometer (1998 reëel), bijna 40 keer zo groot als Nederland

Bevolking
Aantal inwoners 2 7 miljoen (2003 schatting), ter vergelijking in Nederland wonen 16,3 miljoen mensen
Bevolkingsgroeicijfer 1,42 procent (2003 schatting)
Bevolkingsdichtheid 1,7 personen per vierkante kilometer (2003 schatting)

Grootste steden (aantal inwoners):
Ulaanbaatar 791 000 (2001 schatting)
Darhan 71 400 (1999 schatting)
Erdenetsogt 63 500 (1999 schatting)
Tsjojbalsan 41 700 (2001 schatting)

Verstedelijking
In de stad leeft 57 procent (2001 schatting) van de bevolking.
Op het platteland 43 procent (2001 schatting).

Levensverwachting
Totaal 63,8 jaar/jaren (2003 schatting)
Vrouwen 66,1 jaar/jaren (2003 schatting)
Mannen 61,6 jaar/jaren (2003 schatting)

Alfabetisme
Totaal 99,1 procent (2003 schatting)
Vrouwen 99 procent (2003 schatting)
Mannen 99,2 procent (2003 schatting)
Alle kinderen zijn verplicht basisonderwijs van 8 jaar te volgen. Als hun ouders nomaden zijn, dan verblijven de kinderen tijdens de schoolperiode in tehuizen. In de vakantie gaan ze naar hun familie.

Religie
80% Boeddist
5% Islam
5% Christenen
10% geen godsdienst

Armoede
Eenderde van de bevolking leeft onder de armoedegrens. Door een sterk sociaal netwerk zijn zij toch in staat te overleven.

Infrastructuur
Er zijn nauwelijks geasfalteerde wegen in Mongolië. En de wegen die er zijn, zijn vaak in erbarmelijke staat (asfalt-weg).
Bewegwijzering is er niet. GPS (GER Positioning System) is de beste raadgever.


FILM OVER MONGOLIE

Een recente film over Mongolië is 'The Cave of the Yellow Dog' van Byambasuren Davaa, nu te zien in diverse filmtheaters.

Beschrijving: In de schitterende weidsheid van het Mongoolse landschap leeft een nomadenfamilie met zijn kudde schapen. De oudste dochter Nansal vindt in een grot een zwerfhond die ze Zochor noemt. Ze houdt hem, tegen de wil van haar vader die bang is dat hij contact met wolven heeft gehad. Op een dag verdwaalt Nansal op de steppe en ze komt bij een oude vrouw die haar de regels van reïncarnatie uitlegt: de ziel verhuist van lichaam naar lichaam tot ze een hond wordt om daarna, in zeldzame gevallen, als mens geboren te worden. Moet hond Zochor zo meteen alleen achterblijven, als het gezin zijn tenten opbreekt en verder trekt?

Na haar vorige succesdocumentaire The story of the weeping camel keerde de regisseuse terug naar haar geboorteland om een speelfilm te maken met een nomadenfamilie in de Altai, het noordwesten van Mongolië. Tijdens een verblijf van twee maanden kreeg het spirituele verhaal vorm, met een documentaire blik. Davaa gebruikte in haar film veel momenten uit het werkelijke leven van het gezin die laten zien hoe zelfstandig de kinderen zijn en hoe ze met hun dieren omgaan, maar bijvoorbeeld ook hoe je in korte tijd een grote vilten tent afbreekt. Een prachtige film voor alle leeftijden!

Download de filmtrailer (dog-391.wmv - 7,4 Mb)



NOG MEER OVER MONGOLIE

GESCHIEDENIS

In de geschiedenis is Mongolië vooral bekend door de veroveraar Genghis Khan (1162 - 1227). Al op jonge leeftijd kreeg hij rivaliserende stammen in Mongolië op één lijn. In 1206 stichtte hij het Mongoolse rijk en riep zichzelf uit tot hoogste leider. In de jaren daarna breidde hij zijn rijk uit naar het oosten en het westen. Aan het eind van zijn leven reikte zijn grondgebied van Beijing (Peking, China) tot aan de Kaspische Zee. Na zijn dood trokken de Mongolen verder richting Europa en kwamen tot aan Polen en Hongarije. Meer zuidelijk kwamen zij tot aan Egypte. Dankzij de Mongolen was de 13e eeuw, op de 20e eeuw na, de bloedigste en wreedste uit de geschiedenis. Genghis Khan was de uitvinder van diverse oorlogstechnieken (verrassingsaanvallen, menselijke schilden, psychologische oorlogsvoering). Anderzijds was hij degene die startte met het op schrift zetten van de Mongoolse taal, hij stimuleerde tolerantie tussen verschillende religies, legde het eerste directe contact tussen Oost en West en regelde zijn opvolging via verkiezingen. In het westen wordt Genghis Khan vooral gezien als wrede veroveraar. Voor de Mongolen is hij vooral de verpersoonlijking van kracht, eenheid, orde en regelmaat. Zijn gezicht staat op bankbiljetten en postzegels en zijn naam wordt nog regelmatig gebruikt (hotels, drank, rockband).

In de 14e eeuw begon de macht van de Mongolen te tanen en werden ze teruggedrongen tot hun huidige gebied. Tijdens de Ming-dynastie (1368-1644) en de Qing-dynastie (1644-1911) keerden de Mongolen terug naar hun gebruikelijke stammenoorlogen. Eind 17e eeuw maakte één partij een fatale fout door de leider van de Qing-dynastie om hulp te vragen in hun gevecht tegen een andere stam. Wat zij toen nog niet wisten, maar snel zouden merken, was dat de Chinezen met kanonnen en geweren kwamen. Geen partij voor Mongoolse ruiters met pijl en boog en katapulten. De Chinezen namen meteen bezit van alles. Tot aan begin 20e eeuw werden de Mongolen overheerst door de Chinezen. Toen kwam het communisme op. De Mongolen vonden in de Bolsjewieken bondgenoten tegen de Chinezen en de Wit-Russen. Op 26 november 1924 werd de 'Mongolian People's Republic' uitgeroepen en was Mongolië het tweede communistische land in de wereld.

Het communisme bracht coöperaties, verbod op religie, uitbanning van privé ondernemingen. Het gevolg van de snelle omwenteling was hongersnood en de executie en verdwijning van 27.000 mensen (3% van de Mongoolse bevolking die tijd), waarvan 17.000 monniken. De grenzen waren vrijwel gesloten.
Eind 80-er jaren en begin 90-er jaren werden gekenmerkt door hervormingen en opkomst van protest tegen het communisme. In juli 1990 werden er voor het eerst verkiezingen gehouden met meerdere partijen. Sinds 2004 bestaat de regering deels uit Democraten en deels uit (ex) Communisten die genoodzaakt zijn samen te werken, omdat zij geen van beiden de meerderheid hebben.

CULTUUR & BEVOLKING

Mongolië is een uitgestrekt land zonder hekken. De nomaden (43% van de bevolking) leven een simpel, maar hard leven. Ca. vier keer per jaar breken zij hun tent (ger) op en trekken zij met hun kudden naar plekken waar de dieren kunnen grazen. Ze bezitten alleen hetgeen zij kunnen vervoeren. De zomer is het regenseizoen, het najaar staat in het teken van het verzamelen van voorraden om de winter en vooral het voorjaar te kunnen overleven. De winter is de tijd van rust. Het voorjaar wordt gevreesd. Er is nog geen nieuw voedsel, de wintervoorraden en de vetvoorraden zijn grotendeels verbruikt, de zwakkeren sterven. Tussen 1999 en 2002 stierven 11 miljoen dieren. Desastreus voor de nomadenfamilies die volledig van hun kudden leven.

De leven als herders, hun directe relatie met de aarde en de natuur en de wijdsheid van het land, heeft een directe invloed op het karakter van de Mongolen. Groot aanpassingsvermogen, zonder grootspraak, niet gehinderd door protocollen, goed gehumeurd, nieuwsgierig en onvoorstelbaar stoïcijns. Gastvrijheid is voor hen geen goede sociale eigenschap, maar bittere noodzaak. Zij geven en nemen dat als vanzelfsprekend. Ook het samenleven in de relatief kleine ger heeft zo zijn gevolgen. Samenwerking, geduld, geen schaamte, geen privacy, alles samen delen.

Tegenwoordig, vooral na de desastreuze winters die volledige kudden wegvaagden, trekken veel mensen naar de stad. Ulaanbaatar barst bijna uit zijn voegen. De huizen dateren uit de communistische periode en zijn grijze, fantasieloze blokken. Architectuur en een nomadische leefstijl gaan immers niet samen. De beste architectuur is dan ook de ger, die wonderbaarlijk ingenieus in elkaar zit. Binnen een uur is deze behuizing volledig opgebouwd, zonder dat er een schroef of spijker aan te pas komt. Het is bestand tegen de sterkste winterstormen. Er waren wel Boeddistische kloosters, maar 700 daarvan zijn in 1937 vernietigd onder het communistische regime. Sommige kloosters zijn hersteld.

Mongoolse kinderen leren op heel jonge leeftijd al voor zichzelf te zorgen en mee te helpen in de dagelijkse bezigheden. Vanaf twee jaar worden ze in het houten zadel van een paard gezet. Mongolen zijn dan ook uitstekende rijders. Regelmatig worden er wedstrijden gehouden. Meestal door kinderen, aangezien dat lichte ruiters zijn. Als ze acht jaar zijn, moeten ze naar school. Nomadenkinderen verblijven dan vaak ver weg van hun ouders in tehuizen. In de vakanties gaan ze terug naar hun familie.

Vrouwen hebben een dominante rol in het Mongoolse leven. Bij de nomaden zijn het de vrouwen die het inkomen bepalen door de verzorging van de kudden. Van de studenten in de stad is 70% vrouw. In de stad komt het vaak voor dat de vrouw de kostwinner is en de man 'huisman'.

HET WEER

Mongolië heeft een landklimaat. Er is geen zee in de buurt die de ervoor zorgt dat het klimaat mild is zoals in Nederland. Dus de winters zijn streng en de zomers zijn heet. In vergelijking met Nederland is het in Mongolië ook droog. Zie de kaartjes hieronder.

De gemiddelde temperaturen in de Gobi-woestijn



Ter vergelijking, hieronder de gemiddelde temperaturen in Nederland.
Let wel, het zijn gemiddelden. Het kan dus makkelijk flink naar boven
of naar beneden uitschieten. Het was immers ook lange tijd ruim 30
graden in Nederland in juli.



De gemiddelde neerslag in de Gobi-woestijn



Wederom ter vergelijking, de gemiddelde neerslag in Nederland



Daarom kunnen de koeien bij ons gewoon op hetzelfde weiland blijven grazen. En moeten de Mongolen met hun vee trekken. Daarom ook is bij ons landbouw mogelijk en in Mongolië nauwelijks. Het weer verklaart grotendeels waarom de Mongolen een volk van nomaden is en waarom wij (oorspronkelijk) landbouwers zijn.

meer over Mongolië: http://mongolie.startpagina.nl
Julia Roberts bij de nomaden in Mongolië zien?? http://www.nomadstours.com/multimedia/videos/tigress.html